Lista wszystkich aktualności

Uchwała SN: Częściowy zwrot bonifikaty za wcześniejsze zbycie lokalu mieszkalnego

Sąd Najwyższy w uchwale z 26 stycznia 2012 (sygn. akt III CZP 87/11) stwierdził, iż nabywca lokalu mieszkalnego z bonifikatą, który zbył ten lokal przed upływem pięciu lat od dnia nabycia, ma obowiązek zwrotu części bonifikaty w wysokości proporcjonalnej do kwoty uzyskanej ze zbycia, nieprzeznaczonej na nabycie innego lokalu mieszkalnego (art. 68 ust. 1 i ust. 2a pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Uchwała ta stanowi odpowiedź na pytanie prawne sądu rozpatrującego sprawę o zwrot bonifikaty uzyskanej przez Katarzynę K i Annę F.. od gminy miasta Gdańska przy wykupie mieszkania komunalnego.
W powyższej sprawie umowa sprzedaży była zawarta w czerwcu 2006 r. Cena mieszkania została ustalona na 78,8 tys. zł. Gmina udzieliła kupującym bonifikaty w wysokości 90 proc. tej ceny. W kwietniu 2008 r. właściciele mieszkania sprzedali je za 293 tys. zł. W listopadzie 2008 r. za pieniądze ze sprzedaży mieszkania kupiły na współwłasność nowe mieszkanie za 234 tys. zł.
W 2011 r. gmina zażądała od nich zwrotu całej bonifikaty, powołując się na art. 68 ust. 2 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, jeśli nabywca mieszkania zbył je przed upływem pięciu lat od dnia nabycia, musi zwrócić kwotę równą zwaloryzowanej bonifikacie udzielonej przy wykupie. W ust. 2a art. 68 ustawy wskazano sytuacje, w których można sprzedać  wcześniej wykupione mieszkania bez obowiązku zwrotu bonifikaty. Anna F. i Katarzyna K., odmawiając zwrotu bonifikaty, powołały się na  pkt 5 tego przepisu, zgodnie z którym nie oddaje się upustu, jeśli środki z tej transakcji przeznaczone zostaną w ciągu 12 miesięcy na nabycie innego lokalu mieszkalnego albo nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele mieszkaniowe.
Gmina skierowała sprawę do sądu, który w I instancji w całości uwzględnił pozew gminy. Sąd I instancji uznał, iż art. 68 ust. 2a pkt 5 ustawy nie ma zastosowania w tej sprawie, ponieważ od obowiązku zwrotu bonifikaty uwalnia tylko przeznaczenie na nabycie innego mieszkania całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie przewidział, iż w razie wydania na ten cel tylko części pieniędzy, obowiązek zwrotu obejmuje tylko część bonifikaty.
Strona pozwana wniosła apelację. Sąd II instancji zwrócił się z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu pytania prawnego przytoczył argumenty przemawiające za stanowiskiem sądu I instancji, a także za koncepcją proporcjonalnego zwrotu.
Zdaniem sądu w razie przyjęcia, że w art. 68 ust. 2a pkt 5 ustawy mamy do czynienia z wyjątkiem od zasady zwrotu bonifikaty przewidzianej w art. 68 ust. 2, rację miałby sąd I instancji. Natomiast wyjątki od zasady trzeba bowiem interpretować ściśle.
Według sądu II instancji, za koncepcją korzystniejszą dla sprzedających mieszkania wykupione z upustem przemawia  cel art. 68 ust. 2a pkt 5, czyli stworzenie mechanizmu umożliwiającego szybszy wtórny obrót tymi mieszkaniami i powrót pieniędzy z ich sprzedaży na rynek obrotu nieruchomościami. Jeśli ten cel został osiągnięty tylko w części, bo tylko część tych pieniędzy została wydana na nabycie innego mieszkania, to obowiązek zwrotu powinien obejmować bonifikatę przypadającą proporcjonalnie na część środków ze sprzedaży nieprzeznaczonych na ten cel.


Sąd Najwyższy w uchwale z 26 stycznia br. przychylił się do argumentacji sądu II instancji, stwierdzając, iż nabywca lokalu mieszkalnego z bonifikatą, który zbył lokal przed upływem pięciu lat od dnia nabycia, ma obowiązek zwrotu części bonifikaty w wysokości proporcjonalnej do kwoty uzyskanej ze zbycia, nieprzeznaczonej na nabycie innego lokalu mieszkalnego.

Sygn. akt III CZP 87/11

Źródło: Sąd Najwyższy